Powstanie, określenie celów, kierunków i sposobów działania Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej
1. Grono 23 osób pod szyldem Gminnego Komitetu Frontu Jedności Narodu, któremu przewodniczył Stanisław Nowak, odbyło w dniu 27 listopada 1978 r. zebranie założycielskie towarzystwa. Zebraniu przewodniczył Antoni Jakubowski. Wybrano Zarząd: Stanisław Nowak, Antoni Jakubowski, Jan Pińczak, Bogdan Czerwieński. Uchwalono Statut i przyjęto nazwę "Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Komornickiej".
2. Towarzystwo wykreowało termin "Ziemia Komornicka" w nawiązaniu do historycznych granic Gminy i Parafii Komornickiej, oraz geograficznie i przyrodniczo położonej w zlewiskach rzeki "Wirenka"i Strugi Junikowskiej od Warty w kierunku Zachodu do jeziora Niepruszewskiego.
3. W 1979 r. Naczelnik Gminy Komorniki zarejestrował towarzystwo.
4. Statut określił następujące cele działalności towarzystwa:
a) czynny współudział w pracach nad ustalaniem i kształtowaniem kierunków oraz metod działalności społeczno-kulturalnej.
b) opieka nad tradycjami kulturalnymi, zabytkami i folklorem Komornik i okolicy.
c) dbałość o estetykę Komornik.
d) opieka nad miejscowym środowiskiem naturalnym.
5. Niepisanym celem towarzystwa była próba samorządności i wpływania mieszkańców wsi i gminy poprzez towarzystwo na ówczesną administrację i władze polityczne gminy.
Ważniejsze wydarzenia w działalności Towarzystwa
1. Wybranie patrona towarzystwa i spopularyzowanie jego osobowości jako patrioty i wybitnego naukowca - językoznawcy ks. Franciszka Ksawerego Malinowskiego.
2. Wystawa twórczości członków T.P.Z.K. i prac towarzystwa.
3. Wydanie pamiątkowych medali: 10-lecia T.P.Z.K. i 20-lecia T.P.Z.K.
4. Ustanowienie medalu im. ks. F. Ksawerego Malinowskiego przyznawanego działającym na rzecz kultury regionalnej.
5. 16 maja 1993 r. nastąpiło nadanie i poświęcenie sztandaru towarzystwa.
Przez dziesięć lat sztandar uczestniczył w wydarzeniach miejscowych oraz w Poznaniu i innych miejscowościach.
6. 9 kwietnia 1994 r. T.P.Z.K. wspólnie z W.T.K. zorganizowało "Konferencje Regionalnych Stowarzyszeń Społeczno- Kulturalnych w Komornikach i Jeziorach.
7. 26 marca 1995 r. Uroczysta sesja poświęcona 50-leciu pracy pedagogicznej "Prezesa Honorowego T.P.Z.K. Stanisława Nowaka.
8. 14 października 1995 r. odbył się Jubileusz 80 rocznicy urodzin Stanisława Nowaka
9. 9 grudnia 1996 r. T.P.Z.K. we współpracy z W.T.K. i Rady Krajowej Regionalnych Towarzystw Kulturalnych i Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie przygotowanie Krajowej Konferencji w Szreniawie i Dziekanowicach pt. "Ochrona zabytków architektury i budownictwa na wsi".
10. 9-10 stycznia 1997 r. we współpracy z Towarzystwem Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej towarzystwo gości Polonijny Zespół Muzyczny dzieci i młodzieży z Białorusi "Grodzieńskie Słowiki". Organizuje im pobyt oraz zwiedzanie Ziemi Komornickiej i Poznania. Chór koncertował w salach i kościołach, Komornik, Wir, Poznania i Słupcy.
11. Listopad 1998 r. sesja rocznicowa z okazji 20-lecia działalności.
12. Od ośmiu lat towarzystwo wspólnie z GOKiR i Muzeum Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie współorganizuje z okazji Dni Gminy Komorniki Rajd Samochodowy po Ziemi Komornickiej i okolicy.
Tematy poznawczo-publikacyjne
1. Ludzie, których działalność wpływa na dzieje Komornik i Ziemi Komornickiej.
Marcin Goldman i ks. Gajerowicz
- inicjatorzy budowy szkoły
ks. Franciszek Ksawery Malinowski
- patron T.P.Z.K.
- wybitny naukowiec - językoznawca
- współtwórca P.T.N.
ks. Stanisław Gładysz
- obrońca Polskiej Ziemi.
Marceli Soheffo
- znawca księgowości
- konsul honorowy Jugosławii
Glabiś - prawnik
- pierwszy polski właściciel Szreniawy
płk. Andrzej Kopa
- bohater Powstania
- Wielkopolskiego
ks. Jan Laskowski
- inicjator strajku Dzieci Wrzesińskich.
Dionizy Izydor Karczmarek
- geodeta
Izydor Malinowski
-zarządca gospodarstwa kościelnego
- brat ks. Malinowskiego
Bogumił Pawlak
- autor szkiców z dziejów Ziemi Komornickiej, Rody Komorniczan: Mączyskich, Kaczmarków, Kuraszów, Nowaków i innych.
2. Ważniejsze wydarzenia historyczne regionu
a) Lokacja Komornik i innych miejscowości Ziemi Komornickiej oraz dzieje folwarków i rodów ziemiańskich.
b) Pobyt Napoleona w Konarzewie i trasa przemarszu Poznań-Konarzewo
c) Wiosna Ludów i przemarsz oddziałów pocztowych przez Ziemie Komornicką.
d) I wojna Światowa - ofiary wojny z parafii Komornickiej
e) Powstanie Wielkopolskie i udział mieszkańców Ziemi Komornickiej i oddziałów południowo zachodnich powiatu poznańskiego porucznika Andrzeja Kopy
f) I Wojna Świtowa -.martyrologia i ofiary hitlerowskiego tworu, oraz niewolniczej pracy przy budowie autostrady, mostu i wału żydowskiego, oraz drogi i pałacu Grajzera.
3 Dokumentowanie i opracowywanie minionych wieków na podstawie dokumentów i ustnych przekazów.
a) Ponad 50 opracowań haseł do Monografii Komornik
b) Nagranie magnetofonowe z II sesji popularnonaukowych poświęconych życiu i działalności patrona towarzystwa z udziałem potomków Izydora Malinowskiego.
c) Wiele innych nagrań magnetofonowych i video
d) Przetłumaczone z języka niemieckiego przez Stanisława Nowaka Kroniki Lokalne. Przygotowane do wydania
e) Przygotowywany do wydania ciąg dalszy "Gwary Komornickiej' w opracowaniu Stanisława Nowaka.
f) Przygotowywany do wydania II wydania Szkiców Dziejów Ziemi Komornickiej w opracowaniu Mirosława Wielocha.4
Ochrona i gromadzenie przedmiotów i narzędzi i oraz innych dóbr kultury materialne
1. Stworzenie izby muzealnej ze zbiorami ponad 500 eksponatów.
Ekspozycja dostępna przy gminnej bibliotece w dniach i godzinach pracy biblioteki.
2. Wspieranie i promocja prywatnych zbiorów i działalności twórczej i hobbystycznej członków T.P.Z.K.
unikalne prywatne muzeum maszyn do szycia.
Bogdan Czerwińsk
-bibliofil i autor drzewa genealogicznego rodziny Czyżów z Chomęcic.
Zygmunt Moskalik
-pszczelarstwo
Zygmunt Kopras
-zbiory polskich motocykli i motorowerów
Trzy pokolenia Marciniaków
- malarstwo
Kazimiera Brych
-rzeźba, malarstwo, poezja, uczestniczka przymusowych prac na Moście Żydowskim i Grajzerówce, świadek martyrologii Żydów z obozu w Żabikowie.
Stanisław Nowak
-poezja, przyśpiewka, tłumaczenia
Leokadia Frankowska
-hafty
Kinga Czerwieńska
-rzeźba w drzewie
Benedykt Wieloch
-heraldyka, potomek rycerza wsławionego w boju za czasów króla Stanisława Batorego
Antoni Jakubowski
-prezentacje przyrodniczo - geograficzne regionu architektura krajobrazu, parki i ogrody Wielkopolski; zieleń miejska Poznania parki i cmentarze
Opracowania wydane, bądź publikowane
1. Szkice dziejów Komornik Bogumił Pawlak 1988 r.
2. Organizacja i funkcjonowanie T.P.Z.K.w latach 1978-82
Historia szkoły w Komornikach i innych miejscowościach na Ziemi Komornickiej Bogdan Czerwiński
3. Działalność Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Komornickiej w latach 1978-1992,
mgr Justyna Gałczyńska
4. Gwara Komornicka cz.I pt "Betki" przyśpiewki, przysłowia i cytaty mądrych ludzi,
rysunki Stanisław Nowak
5 Publikacje w czasopismach i periodykach członków T.P.Z.K.
- w tygodniku "Rzemieślnik"
- Przewodnik Katolicki
- miesięcznik "Nowiny Komornickie"
- Przegląd Wielkopolski
- Kościół nad Odrą i Bałtykiem
- Szczecińskie Studia Kościelne